زروان روستایی در دل خاک
مقدمه
زروان روستائی از توابع بخش صحرای باغ شهرستان لار در جنوب استان فارس در ایران واقع شدهاست. این روستا با اسمی تاریخی در ۹ کیلومتری دهستان هرمود ، ودر دامنهٔ کوه شمال صحرای باغ که به «کوه ملک تیر» معروف است واقع میباشد. بخش صحرای باغ که امروزه در تقسیمات کشوری جزو لارستان فارس است، آخرین مرز لارستان و استان فارس به استان هرمزگان است. صحرای باغ از هفت روستا تشکیل شده است که به ترتیب زیر میباشد:
هرمود زروان دشتی خلور دهمیان باغ عمادده
نامهای قدیمی :زرغان
سال بنیاد : پیش از اسلام
زروان روستائی از توابع بخش صحرای باغ شهرستان لار در جنوب استان فارس در ایران واقع شدهاست. این روستا با اسمی تاریخی در ۹ کیلومتری دهستان هرمود ، ودر دامنهٔ کوه شمال صحرای باغ که به «کوه ملک تیر» معروف است واقع میباشد. بخش صحرای باغ که امروزه در تقسیمات کشوری جزو لارستان فارس است، آخرین مرز لارستان و استان فارس به استان هرمزگان است. صحرای باغ از هفت روستا تشکیل شده است که به ترتیب زیر میباشد:
هرمود زروان دشتی خلور دهمیان باغ عمادده
نامهای قدیمی :زرغان
سال بنیاد : پیش از اسلام
پیشنهٔ تاریخی
این روستا به دوران پیش از اسلام برمی گردد. روایت است که در دوران بسیار دور گروهی از منطقه «زرغان» یا «زرقان» به صحرای باغ کوچیده أند و در گوشهای از این صحرای پهناور بنام «گود مسجد» سکونت گزیده أند، در ضمن این گروه مهاجر ۳ برادر بنامهای «حاجی میر» و «کرد میر» و «شهر میر» بودند. از نژاد این ۳ برادر بنیاد روستای زروان نهادند. در ابتدای کار ، زروان بالای روستای دشتی بنا نهادند، بعد از صدها سال زروان فعلی بنیادگذاری کردند، و طایفه زروانیها که نیمی از جمعیت روستای زوران تشکیل میدهند از تبار حاجی میر هستند. همچنین آب انبار (یا در گویش محلی: برکه) بزرگی نیز وجود دارد که بنام «برکه حاجی میر» معروف است که در کتیبهٔ سردر آن حدود ۶۰۰ سال پیش نشان میدهد. گروه زیادی از زروانیها که درزمانهای دور به کشورهای عربی حاشیهٔ خلیج فارس مهاجرت کردهاند در این کشورها به قبیلهٔ «زرعونی» یا «الزرعونی» معروف هستند که حالا تابعیت آن کشورها دارند، اما گروه دوم که در حدود ۳۰ تا ۴۰ پیش به این کشورها رفتهاند تابعیت ایران دارند.ٔ
محدودهٔ زروان
محدودهٔ زروان از شمال: «کوه زروان وگراش» ، از جنوب «پل پاسخند» ، از مغرب «برکه گِرد» ، واز سمت مشرق به دامنهٔ تاخِر گاه بست محدود میگردد.
جمعیت
جمعیت این روستا بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، ۱٬۰۶۳ نفر بودهاست، که تماماً از اهل سنت از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند. این روستا دارای دبستان، مدرسه راهنمائی، دبیرستان دخترانه، دبیرستان پسرانه، برق، آب لوله کشی، مسجد، خانه بهداشت و مرکز بهداشتی میباشد.
آب وهوا و موقعیت جغرافیائی زروان
روستای زروان در صحرای باغ در دامنه کوه شمال که معروف است به «کوه ملک تیر» واقع شدهاست. در زمستان هوایش بسیار سرد وسرمایش استخوان سوز است. در بعضی اوقات در زمستان درجه سرما به ۵ تا ۱۰ درجه سنتیگراد زیر صفر میرسد. در تابستان هوای گرم وخشک دارد، دما از ۴۸ درجه تا ۵۰ درجه سانتیگراد نیز تجاوز میکند. دور تا دور روستای زروان از درخت نخل خرما و درخت گز پوشیده است. فاصله زروان تا شهر لار ۵۰ کیلومتر است از راه ماشین، اما از راه کوه «پیاده» در حدود ۱۵ کیلومتر بیشتر نیست تا شهر گراش، که در شمال زروان واقع شدهاست، وفقط بین زروان و گراش کوه ملک تیر قرار دارد. در جنوب روستا کوه بلندی وجود دارد که بنام «کوه هرمود» معروف است، ارتفاعش از سطح دریا ۲۰۱۶ متر است، و دارای درختهای تنومند مانند: کنار ، کرت ، سمر ، کوهنگ، سلم و گیاهای دارویی است، در قله کوه هوای دلپذیری دارد که حتی در برج ۷ میلادی کسی از سرما و بدون پتو در شب نمیتواند در آنجا بخوابد، در قله این کوه در فصل گرما سرمای استخوان سوز دارد.
محدودهٔ زروان از شمال: «کوه زروان وگراش» ، از جنوب «پل پاسخند» ، از مغرب «برکه گِرد» ، واز سمت مشرق به دامنهٔ تاخِر گاه بست محدود میگردد.
جمعیت
جمعیت این روستا بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، ۱٬۰۶۳ نفر بودهاست، که تماماً از اهل سنت از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند. این روستا دارای دبستان، مدرسه راهنمائی، دبیرستان دخترانه، دبیرستان پسرانه، برق، آب لوله کشی، مسجد، خانه بهداشت و مرکز بهداشتی میباشد.
آب وهوا و موقعیت جغرافیائی زروان
روستای زروان در صحرای باغ در دامنه کوه شمال که معروف است به «کوه ملک تیر» واقع شدهاست. در زمستان هوایش بسیار سرد وسرمایش استخوان سوز است. در بعضی اوقات در زمستان درجه سرما به ۵ تا ۱۰ درجه سنتیگراد زیر صفر میرسد. در تابستان هوای گرم وخشک دارد، دما از ۴۸ درجه تا ۵۰ درجه سانتیگراد نیز تجاوز میکند. دور تا دور روستای زروان از درخت نخل خرما و درخت گز پوشیده است. فاصله زروان تا شهر لار ۵۰ کیلومتر است از راه ماشین، اما از راه کوه «پیاده» در حدود ۱۵ کیلومتر بیشتر نیست تا شهر گراش، که در شمال زروان واقع شدهاست، وفقط بین زروان و گراش کوه ملک تیر قرار دارد. در جنوب روستا کوه بلندی وجود دارد که بنام «کوه هرمود» معروف است، ارتفاعش از سطح دریا ۲۰۱۶ متر است، و دارای درختهای تنومند مانند: کنار ، کرت ، سمر ، کوهنگ، سلم و گیاهای دارویی است، در قله کوه هوای دلپذیری دارد که حتی در برج ۷ میلادی کسی از سرما و بدون پتو در شب نمیتواند در آنجا بخوابد، در قله این کوه در فصل گرما سرمای استخوان سوز دارد.
حدود زمین و آب زروان
روستای زروان منابع آب زیر زمینی بسیاری دارد، آب زیرزمینی زروان شیرین و آشامیدنی است. آب سفره های زیر زمینی مناطقی که آب شیرین دارند در عمق محدود شیرین است. زمانی که ته زنی شد و پائین رفت، شور میشود. دوطرف روستا کوههای بلند احاطه کردهاست. کلاً حدود روستای زروان ۱۰ کیلومتر در ۸ کیلومتر مربع میرسد. درزمان قدیم زروان دارای دو چشمه بزرگ بوده بنامهای «تنب فاریاب» و «چاهستان» در کنار این چشمهها زرنشتیان سکونت داشته بودند، در حال حاضر این چشمهها خشک شدهاست فقط آثار آنها باقی ماندهاست.
روستای زروان منابع آب زیر زمینی بسیاری دارد، آب زیرزمینی زروان شیرین و آشامیدنی است. آب سفره های زیر زمینی مناطقی که آب شیرین دارند در عمق محدود شیرین است. زمانی که ته زنی شد و پائین رفت، شور میشود. دوطرف روستا کوههای بلند احاطه کردهاست. کلاً حدود روستای زروان ۱۰ کیلومتر در ۸ کیلومتر مربع میرسد. درزمان قدیم زروان دارای دو چشمه بزرگ بوده بنامهای «تنب فاریاب» و «چاهستان» در کنار این چشمهها زرنشتیان سکونت داشته بودند، در حال حاضر این چشمهها خشک شدهاست فقط آثار آنها باقی ماندهاست.
مشایخ و بزرگان زروان
سر سلسله تمام مشایخ این روستا که تا کنون به قوم یا قبیله قاضی و فامیلی سعیدی در زروان و ملایی در هرمود معروفند شیخ الاسلام حاج محمد سعید قاضی میباشد که برادر جد مرحوم شیخ صالح ضیائی بوده اند ایشان پس از مهاجرت از هود اوز به قصد تبلیغ و ارشاد مردم در میانه راه در زروان اتراق مینمایند. در آن بیتوته کوچک ایشان در مییابند که مردمان آن روستا تقریباً با فرهنگ دینی و شریعت محمدی بیگانهاند، لذا بر اساس مسئولیت دینی که طبق دستور اسلام مشخص و تاکید گردیده، ایشان به ارشاد و راهنمایی مردم میپردازند. اولین کار ایشان ایجاد اولین مسجد در این روستا بوده که تا کنون از آن مسجد به عنوان جامع سید آل حسن نام برده میشود از خصوصیات بارز ایشان زهد، تقوا ، شجاعت و قاطعیت بی نظیر در مبارزه با منکرات بوده قضاوتهای ایشان سلیمانوار بسیار حکیمانه و در خور تحسین و تمجید بوده احکام شرعی یک تنه بدون هیچگونه اغماض اجرا مینمودند، ایشان علاوه بر دارا بودن مقام علمی بسیار بالایی درشریعت در طریقت نیز یک مرشد کامل و وارستهای بودهاند که تمام سفرهای آفاق و انفس را در نوردیدهاست به قول خودشان علمم را از ابن سینا گرفته شده و طریقتم از شیخ اجل سعدی همچنین شاعری چیره دست که اشعارهای فراوانی در حکمت و عرفان سرودهاست. متأسفانه بخاطر سهل انگاری باز ماندگان آن بزرگوار اکثر آن اشعار از بین رفتهاند بجز قسمت قلیلی که سینه به سینه بین مریدان و مخلصین آن بزرگوار تا کنون به ما رسیدهاست. گفته شده ایشان نه تنها از دسترنج خودش امرار معاش میکرده بلکه گروه عظیمی از فقرا و مریدان ایشان از آن سفره با برکت بهره مند بودند، نخلستان ایشان معروف به نخلستان قاضی از پربارترین نخلستان زروان بوده انبارخانهای داشته عمومی برای فقرا و مساکین که همیشه مملو از خرما و جو و گندم بوده. ایشان با دختر یکی از بزرگان آن روستا از قبیله قائد ازدواج مینمایند که از برکت این ازدواج میمون دارای اولاد فراوانی میگردند که همگی انها سرآمد عصر خویش میگردند. گفته شده قبیله قائد تنها قبیلهای بوده که به هوش و ذکاوت و مال و ثروت فراوان واشرافگری معروف بوده همگی آنها دارای گله های عظیم دام و نخلستانهای بیشماری بودهاند حتی هم اکنون در امارات متحده عربی این افراد را (قوم قائد) میگویند، و از بزرگترین تجار و اشراف آن شیخ نشین محسوب میشوند.
سر سلسله تمام مشایخ این روستا که تا کنون به قوم یا قبیله قاضی و فامیلی سعیدی در زروان و ملایی در هرمود معروفند شیخ الاسلام حاج محمد سعید قاضی میباشد که برادر جد مرحوم شیخ صالح ضیائی بوده اند ایشان پس از مهاجرت از هود اوز به قصد تبلیغ و ارشاد مردم در میانه راه در زروان اتراق مینمایند. در آن بیتوته کوچک ایشان در مییابند که مردمان آن روستا تقریباً با فرهنگ دینی و شریعت محمدی بیگانهاند، لذا بر اساس مسئولیت دینی که طبق دستور اسلام مشخص و تاکید گردیده، ایشان به ارشاد و راهنمایی مردم میپردازند. اولین کار ایشان ایجاد اولین مسجد در این روستا بوده که تا کنون از آن مسجد به عنوان جامع سید آل حسن نام برده میشود از خصوصیات بارز ایشان زهد، تقوا ، شجاعت و قاطعیت بی نظیر در مبارزه با منکرات بوده قضاوتهای ایشان سلیمانوار بسیار حکیمانه و در خور تحسین و تمجید بوده احکام شرعی یک تنه بدون هیچگونه اغماض اجرا مینمودند، ایشان علاوه بر دارا بودن مقام علمی بسیار بالایی درشریعت در طریقت نیز یک مرشد کامل و وارستهای بودهاند که تمام سفرهای آفاق و انفس را در نوردیدهاست به قول خودشان علمم را از ابن سینا گرفته شده و طریقتم از شیخ اجل سعدی همچنین شاعری چیره دست که اشعارهای فراوانی در حکمت و عرفان سرودهاست. متأسفانه بخاطر سهل انگاری باز ماندگان آن بزرگوار اکثر آن اشعار از بین رفتهاند بجز قسمت قلیلی که سینه به سینه بین مریدان و مخلصین آن بزرگوار تا کنون به ما رسیدهاست. گفته شده ایشان نه تنها از دسترنج خودش امرار معاش میکرده بلکه گروه عظیمی از فقرا و مریدان ایشان از آن سفره با برکت بهره مند بودند، نخلستان ایشان معروف به نخلستان قاضی از پربارترین نخلستان زروان بوده انبارخانهای داشته عمومی برای فقرا و مساکین که همیشه مملو از خرما و جو و گندم بوده. ایشان با دختر یکی از بزرگان آن روستا از قبیله قائد ازدواج مینمایند که از برکت این ازدواج میمون دارای اولاد فراوانی میگردند که همگی انها سرآمد عصر خویش میگردند. گفته شده قبیله قائد تنها قبیلهای بوده که به هوش و ذکاوت و مال و ثروت فراوان واشرافگری معروف بوده همگی آنها دارای گله های عظیم دام و نخلستانهای بیشماری بودهاند حتی هم اکنون در امارات متحده عربی این افراد را (قوم قائد) میگویند، و از بزرگترین تجار و اشراف آن شیخ نشین محسوب میشوند.
رئیسها و کدخدایان زروان
رئیسها :
رئیس ابول.
رئیس محمد قاسم، نوادگان او در عربستان سعودی و بحرین زندگی میکنند.
رئیس عالی محمد رضا، نوادگان ایشان در امارات متحده عربی زندگی میکنند.
کدخدایان :
کدخدا حاجی علی.
کدخدا حاجی احمد حاج علی.
کدخدا عبدالعزیز حاجی احمد پوراحمدی
کدخدا غلام عبدالرحیم محمد قنبر چرخی معروف به شير صحراى باغ، (شجاعت و دلاوری ایشان در مبارزه با اشرار زبانزد عام و خاص بوده که در این راه نیز شهید گشتهاند)
کدخدا حاج عبدالرحیم خان.
کدخدا محمد احمد امین.
کدخدا محمد امین روئین تن.
کدخدا حاجی میلادی.
کدخدا محمد نبی امین.
کدخدا رمضان طائری، آخرین کدخدا تاسال ۱۳۵۷ خورشیدی که بعد هم نوبت به انجمن ده میرسد، و بعد هم به شیوه شورای اسلامی اداره شدهاست.
اولين نفر بعنوان بنيانگذار انجمن ده در روستاي زروان عبدالله قاضي بوده است بنابراين ما به چند تن از انجمنهاي ده به ترتيب زير اشاره ميكنيم:
عبدالله قاضی (اولین بنیانگذار و رئیس انجمن ده)
امان الله پوراحمدی
نصرالله دولتخواه
عبدالرحیم روین تن
کدخدا حاج عبدالرحیم خان.
کدخدا محمد احمد امین.
کدخدا محمد امین روئین تن.
کدخدا حاجی میلادی.
کدخدا محمد نبی امین.
کدخدا رمضان طائری، آخرین کدخدا تاسال ۱۳۵۷ خورشیدی که بعد هم نوبت به انجمن ده میرسد، و بعد هم به شیوه شورای اسلامی اداره شدهاست.
اولين نفر بعنوان بنيانگذار انجمن ده در روستاي زروان عبدالله قاضي بوده است بنابراين ما به چند تن از انجمنهاي ده به ترتيب زير اشاره ميكنيم:
عبدالله قاضی (اولین بنیانگذار و رئیس انجمن ده)
امان الله پوراحمدی
نصرالله دولتخواه
عبدالرحیم روین تن
زروان و تاریخ جهانگیریه
در حدود ۲۵۰ سال پیش لشکر سردار بستکی برای تسخیر قلعه گراش از روستای زروان گذشتهاست، و از راه ریشه گچ وارد قلعه شده وآن را تسخیر نمودهاست. آن زمان این دژ تابع حکمرانان خانهای گراش بوده که در لار حکومتی میکردهاند، در تاریخ جهانگیریه این رویداد ثبت شدهاست و از زروان که روستای آبادی بوده نام برده شدهاست. در تاریخ گذشته زروان و در طول ۴۰۰ تا ۵۰۰ سال پیش زروان چند بار مورد غارت و چپاولگران قرار گرفتهاست که به بعضی از آنها در اینجا اشاره میکنیم: زکی خان نفر یکی از غارتگران سرسخت آن دوران، خان گنگو، زادان خان، میرزا قلی خان، و خوانین نفر دیگر که دست به شرارت و غارتگری زده بودند و چندین بار زروان تحت حمله این اشرار قرار گرفتهاست ومردم زروان به روستای اطراف پراکنده شدهاند.
زروان سال ۱۳۸۲ خورشیدی
روستای زروان نسبت به گذشته پیشرفت و رشد چشمگیری نمودهاست، مردم فروشگاهها و ویلاهای مدرن ساختهاند، همچنین زروان امروزی دارای دبستان، مدرسه راهنمائی، دبیرستان، باشگاه ورزشی، خانه بهداشت، بوستان همگانی و خیابانهای آسفالته دارد، همچنین روستای زروان در سال ۱۳۸۲ خورشیدی، روستای نمونه در استان فارس شناسائی شدهاست. انجام این کارها و آبادانی روستا توسط نیکوکاران و بازرگانان زروانی مقیم آن سوی خلیج فارس انجام گرفتهاست. همچنین با کوشش شورای روستا چند دستگاه پمپ آب و چاههای عمیق به کار افتاده و کار کشاورزی بسیار رونق گرفتهاست.
مختصرى از يكي از شخصیتهای معروف و قديمي زروان
ايشان كسي نيست بجز عبدالرحیم محمد قنبر جد غلام چرخی كه در قسمت كدخدايان به ان اشاره نموده ايم گفته شده ايشان در منطقه تیسیر در شمال غرب زروان داراي اراضي و املاك زراعتي و همچنين نخلستان بسيار وسيعي بوده كه توسط هفت سد جداگانه ابياري ميگرديده، متاسفانه اكثر ان زمينها پس از شهادت غلام چرخي نوه ايشان و قبل از به سن بلوغ رسيدن فرزندانشان توسط ديگران غصب شده است. طبق گفته حاج سید محمد سید علی از سادات معروف خلور تجارت ايشان در سطح وسيعي از هند تا زنجبار در جريان بوده، قافله تجارتي ايشان متشكل از سيصد شتر و چيزي حدود صد و پنجاه نفر ساربان و تفنگچي از اقوامهاي مختلف در زروان و روستاهاي اطراف بوده است. ايشان در حاليكه از تجار بزرگ ان زمان محسوب ميشده ولي بسيار زاهد متدين و ساده زيست بوده، طبق دستور ايشان تمام افراد و مستخدمين ايشان موظف بودند از هيچ نوع كمك و ياري به محتاجين دريغ ننمايند، نمازهايشان در سر وقت ولو در حالي كه بر پشت شتر در حال حركتند بپا دارند. از ديگر خدمات ايشان ايجاد اب انبارهاي متعددي براي رفاه حال مردم بوده من جمله اب انبار مسجد سيد آل حسن و يا اب انبار عبدالرحيم و غيره...
ايشان كسي نيست بجز عبدالرحیم محمد قنبر جد غلام چرخی كه در قسمت كدخدايان به ان اشاره نموده ايم گفته شده ايشان در منطقه تیسیر در شمال غرب زروان داراي اراضي و املاك زراعتي و همچنين نخلستان بسيار وسيعي بوده كه توسط هفت سد جداگانه ابياري ميگرديده، متاسفانه اكثر ان زمينها پس از شهادت غلام چرخي نوه ايشان و قبل از به سن بلوغ رسيدن فرزندانشان توسط ديگران غصب شده است. طبق گفته حاج سید محمد سید علی از سادات معروف خلور تجارت ايشان در سطح وسيعي از هند تا زنجبار در جريان بوده، قافله تجارتي ايشان متشكل از سيصد شتر و چيزي حدود صد و پنجاه نفر ساربان و تفنگچي از اقوامهاي مختلف در زروان و روستاهاي اطراف بوده است. ايشان در حاليكه از تجار بزرگ ان زمان محسوب ميشده ولي بسيار زاهد متدين و ساده زيست بوده، طبق دستور ايشان تمام افراد و مستخدمين ايشان موظف بودند از هيچ نوع كمك و ياري به محتاجين دريغ ننمايند، نمازهايشان در سر وقت ولو در حالي كه بر پشت شتر در حال حركتند بپا دارند. از ديگر خدمات ايشان ايجاد اب انبارهاي متعددي براي رفاه حال مردم بوده من جمله اب انبار مسجد سيد آل حسن و يا اب انبار عبدالرحيم و غيره...
کدخدا غلام چرخی معروف به شیر صحرای باغ
ایشان غلام چرخی فرزند عبدالرحیم فرزند محمد قنبر در خانواده ایی بسیار اشراف و نجیب چشم به جهان گشود از همان هنگام طفولیت حس جوانمردی شجاعت کمک و همیاری به دیگران در ایشان وجود داشت از دیگر صفات بارز ایشان هوشندی و مدیریت بسیار بالا بخصوص در زمانهای بحران و تصمیمات بسیار قوی و مستدل در راه پیشبرد و اهداف روستا و منطقه بوده در زمان کدخدایی ایشان نه تنها زروان بلکه تمام منطقه از ارامش و پیشرفت ستودنی برخوردار بوده است که دوست و دشمن به ان اذعان داشته اند متاسفانه ایشان بخاطر همان حس حسادت گروهی تنگ نظر و خائن و خودفروش و بی ناموس و همچنین فرصت طلبی بعضی از اشرار که دل پرخونی از ایشان داشتند بصورتی ناجوانمردانه شهید میگردند و لبیک گویان به دیار باقی رهسپار میگردند.
ایشان غلام چرخی فرزند عبدالرحیم فرزند محمد قنبر در خانواده ایی بسیار اشراف و نجیب چشم به جهان گشود از همان هنگام طفولیت حس جوانمردی شجاعت کمک و همیاری به دیگران در ایشان وجود داشت از دیگر صفات بارز ایشان هوشندی و مدیریت بسیار بالا بخصوص در زمانهای بحران و تصمیمات بسیار قوی و مستدل در راه پیشبرد و اهداف روستا و منطقه بوده در زمان کدخدایی ایشان نه تنها زروان بلکه تمام منطقه از ارامش و پیشرفت ستودنی برخوردار بوده است که دوست و دشمن به ان اذعان داشته اند متاسفانه ایشان بخاطر همان حس حسادت گروهی تنگ نظر و خائن و خودفروش و بی ناموس و همچنین فرصت طلبی بعضی از اشرار که دل پرخونی از ایشان داشتند بصورتی ناجوانمردانه شهید میگردند و لبیک گویان به دیار باقی رهسپار میگردند.
+ نوشته شده در دوشنبه بیست و پنجم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 16:36 توسط زرعونی
|